Tren bileti fiyatları Avrupa'da tek bir mantıkla çalışmıyor. Aynı güzergâh için bir gün 19 euro, ertesi gün 89 euro ödeyebilirsiniz; hatta aynı trende yan yana oturan iki kişi arasında üç kat fark olabilir. Bu yüzden "hangi site en ucuz?" sorusu yanlış soru. Doğru soru şu: benim rotam hangi fiyatlandırma sistemine giriyor? Aşağıda önce bu sistemi, sonra da kendi başınıza uygulayabileceğiniz adımları anlatıyorum.
İlk çatal burası. Pass almadan önce cevaplanması gereken üç soru var.
Avrupa'da iki ana pass var: Avrupa'da ikamet edenler için Interrail, Avrupa dışında ikamet edenler için Eurail. İçerikleri neredeyse aynı; ayrım oturma iznine/ikametgâha göre yapılıyor. Türkiye'den giden bir okur genellikle Interrail tarafına düşer, ama satın alırken hangi kategoride olduğunuzu doğru işaretlemeniz gerekiyor — kontrolör pass'i pasaportla birlikte kontrol edebiliyor.
Pass'ler "sürekli" (belirli bir dönem boyunca sınırsız) ya da "esnek" (örneğin bir ay içinde 5 seyahat günü) olarak satılıyor. Esnek olan, iki üç şehirde uzun kalıp arada uzun mesafe atlayanlar için genellikle daha mantıklı.
Burada en çok yanılgı yaşanıyor. Pass size trene binme hakkı verir; ama birçok hızlı trende ve tüm yataklı gece trenlerinde ayrıca zorunlu yer ayırtma istenir. Yani eurail pass vagon bilet üçlüsünü ayrı ayrı düşünmek gerekiyor: pass hakkınızdır, vagon tipi (2. mevki, kuşetli, yataklı) konforunuzu belirler, rezervasyon ücreti ise koltuğunuzu garanti eden ek bir ödemedir.
Bir kişilik yataklı kompartıman ile altı kişilik kuşetli vagon arasındaki rezervasyon farkı, tek başına bir gecelik hostel parasına denk gelebiliyor. Tek başına seyahat ediyorsanız karma kuşet en ucuz seçenek; konaklama parasından da tasarruf edersiniz.
Basit bir tablo çıkarın:
| Yöntem | Avantaj | Riski |
|---|---|---|
| Pass | Rota esnekliği, son dakika değişikliği, çok sayıda kısa atlama | Rezervasyon ücretleri toplamda pass'i pahalılaştırabilir |
| Tek tek bilet | Erken alınırsa çok ucuz, promosyon tarifeleri | Tarih değiştirilemez, iade edilemez |
Planladığınız 5-6 bacağın tek tek fiyatını, gitmeyi düşündüğünüz tarihlerde bir kez arayın. Toplam pass fiyatının altındaysa pass almayın. Bu on dakikalık kontrol, çoğu kişinin gereksiz yere pass almasını engelliyor.
Uzun mesafe trenlerde fiyatlar uçak biletine benzer şekilde kontenjanlı çalışır: en ucuz tarife kotası satıldıkça bir üst kademeye geçilir. Satışlar genelde birkaç ay öncesinden açılır ve ilk günlerde alınan bilet en ucuzudur. Rotanız netse beklemenin hiçbir faydası yok — tren biletinde "son dakika indirimi" neredeyse hiç görülmez, tam tersi olur.
Pass kullanıyorsanız da erken davranmak gerekir: rezervasyon kontenjanları pass sahiplerine sınırlı sayıda ayrılır. Yaz aylarında Paris–Barselona veya Viyana çıkışlı gece trenlerinde bu kontenjan haftalar öncesinden dolabiliyor.
Şehir sırasını sabit kabul etmeyin. Aynı bölgede birkaç seçenek varsa, ucuz bacaklardan bir zincir kurmak mümkün: