Uçak biletine bakarken aklınıza gelen ilk soru genelde şu oluyor: "Buraya vizesiz gidebiliyor muyum?" Cevap sandığınızdan daha katmanlı, çünkü "vizesiz" kelimesi tek bir şey anlatmıyor. Bazı ülkelere pasaportunuzu gösterip giriyorsunuz, bazılarına havalimanında ücret ödeyip damga alıyorsunuz, bazılarına ise internetten birkaç dakikada izin çıkarıyorsunuz. Üçü de günlük dilde "vizesiz" diye anılıyor ama şartları, maliyeti ve riski farklı.
Aşağıda hem hangi bölgelerin Türk pasaportuna açık olduğunu hem de kapıdan geri çevrilmemek için sağlamanız gereken koşulları adım adım anlatıyorum. Kendi başına seyahat edecekseniz bu bilgiyi başkasından duymak yerine kendiniz doğrulamayı alışkanlık haline getirin; ilk uluslararası seyahatten önce yapılacaklar listesinin en tepesinde bu var.
Önce şunu netleştirelim: Elimdeki pasaportun türü fark eder mi? Evet, hem de çok. Umuma mahsus (bordo) pasaportla hususi (yeşil) veya hizmet (gri) pasaport arasında ciddi fark var. Yeşil pasaportla Schengen bölgesine kısa süreli turistik girişler vizesiz yapılabiliyor, bordo pasaportla yapılamıyor. İnternette gördüğünüz "vizesiz ülkeler" listelerinin çoğu bu ayrımı belirtmediği için kafa karıştırıyor. Listeye bakarken önce hangi pasaport türü için hazırlandığını kontrol edin.
Bordo pasaport için kabaca şöyle bir harita çıkıyor:
| Bölge | Durum |
|---|---|
| Balkanlar | Sırbistan, Bosna-Hersek, Karadağ, Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Kosova gibi ülkelerde kısa süreli turistik girişler genellikle vizesiz |
| Kafkasya ve komşular | Gürcistan, Azerbaycan, İran gibi ülkelerde vizesiz veya çok basitleştirilmiş giriş |
| Uzak Doğu | Japonya, Güney Kore, Malezya, Singapur, Tayland, Endonezya gibi ülkelerde vizesiz ya da elektronik izinle giriş |
| Latin Amerika | Brezilya, Arjantin, Şili, Kolombiya, Peru, Ekvador gibi ülkelerin çoğu vizesiz |
| Kuzey Afrika | Fas, Tunus vizesiz; Mısır'da kapıda vize uygulaması yaygın |
| Schengen, İngiltere, ABD, Kanada, Avustralya | Bordo pasaportla vize gerekiyor |
Bu tablo bir başlangıç noktası, kesin hüküm değil. Ülkelerin vize politikaları karşılıklılık esasına göre değişiyor ve haber sitelerinden çok sonra güncelleniyor. Bileti almadan önce gideceğiniz ülkenin Türkiye'deki büyükelçiliğinin veya Dışişleri Bakanlığı'nın sayfasından teyit edin.
Hayır. Kapıda vize, sınıra vardığınızda ödeme yapıp aldığınız damgadır; ödeme genelde nakit ve yerel para ya da dolar istenir, kart geçmeyebilir. E-vize önceden internetten alınır, çıktısını yanınızda taşımanız beklenir. Elektronik seyahat izni ise teknik olarak vize değildir ama onsuz uçağa bindirilmezsiniz; Güney Kore'nin K-ETA'sı buna örnek. Avrupa tarafında da benzer bir sistem hazırlanıyor, yeşil pasaportu olanların ileride bunu takip etmesi gerekecek.
Vize gerekli ülkeler için koşullar başvuru yapılan ülkeye göre değişse de omurga hep aynı: banka hesap dökümü, çalışıyorsanız işyeri yazısı ve SGK dökümü, gidiş-dönüş uçak rezervasyonu, konaklama belgesi ve seyahat sağlık sigortası. Randevu bulmak bazı ülkelerde başv